Arazide bağlama ve dik koordinat yöntemiyle alıma imkân sağlayacak şekilde birbirini gören ve koordinatları ülke koordinat sisteminde bulunan noktalara poligon noktaları denir. Poligon noktalarından oluşturulan güzergâha poligon güzergâhı (geçkisi), poligon güzergâhlarının oluşturduğu şebekeye poligon şebekesi (poligon ağı) denir. Poligon noktaları arasında kalan doğru parçasına poligon kenarı, bitişik kenarlar arasında kalan açıya da poligon açısı ya da kırılma açısı denir.
Açık Poligon Güzergâhı
Açık poligon güzergâhı koordinatları belli bir poligon noktasından başlar, fakat son noktası bir poligon noktasına bağlı olmayan bir poligon geçkisidir.
Açık poligon hesabının amacı koordinatları bilinen A ve B noktalarından yararlanarak temel ödevler yardımıyla koordinatları bilinmeyen P1, P2 ve P3 noktalarına koordinat taşımaktır. Açık poligon hesabının yapılabilmesi için; (AB) semti ve B noktasının Xb, Yb koordinatları yada A ve B noktalarının Xa, Ya ve Xb, Yb koordinatları bilinmelidir. Ayrıca kırılma açıları(β1,β2,β3) ve kenarlar (s1, s2, s3) ölçülmelidir.
Poligon işleri aşağıdaki adımlardan oluşur
İstikşaf (arazinin gezilip görülmesi)
Tesis (zemin işaretlerinin yerşeltirilmesi)
Röper
Poligon ölçmeleri
Hesap ve çizim
İstikşaf: Alımı yapılacak alan ve detaylar için yeterli sayıda poligonların arazide belirlenmesidir. Büroda yapılacak bir ön çalıĢma ile mevcut harita bir yardımıyla poligon noktaları belirlenir. Arazide en uygun görüĢü sağlayan noktalar araştırılır. Alımı yapılacak detay için en uygun güzergâh belirlenir.
Poligon güzergâhlarının aşağıdaki özellikleri sağlaması gerekir.
Poligon kırılma açıları yaklaşık 200g olmalıdır.
Poligon noktaları birbirini görmelidir.
Kenarlar çelik Ģerit metre ile ölçülecekse 200 metreyi geçmemelidir.
Poligon iĢaretlerinin yerleri, tesisin uzun süre tahrip olmadan kalabilmesine imkân verecek şekilde seçilmeli. Örneğin kırsal alanda tahribi önlemek için sınırlar üzerine tesis uygundur.
Tesis: Poligon noktaları yumuşak (toprak, çakıl) ve sert zeminlere (asfalt, kaya) beton, çivi ve ya boru şeklinde tesis edilirler.
Röper: Poligon noktalarının arazide arandığında kolayca bulunabilmesi veya tahrip edildiğinde yeniden tesis edilebilmesi (ihya) amacı ile yapılır. Röper, poligon noktalarının çevrede seçilen en az üç noktaya olan uzaklıklarının ölçülmesi ve krokisinin çizilmesi iĢlemidir. Çevrede seçilen noktaların değiĢmez nokta olmasına dikkat edilmelidir. Röper uzunlukları 20 m den fazla olmamalıdır. Röper iĢlemi için mutlaka bir röper krokisi hazırlanmalıdır.
Poligon ölçmeleri: Kenarlar çelik şerit metre ile ölçülecekse 200 metreyi geçmemelidir. Kenar ölçüleri gidiş-dönüş olarak yapılır. Engebeli arazilerde iki gidiş yapılır. iki ölçünün ortalaması kenar ölçüsü olarak alınır. Poligon kırılma açıları silsile yöntemiyle okunur.